Mae’r adnodd yma’n archwilio’r peryglon yma ac yn cynnig argymhellion ar sut i’w goresgyn.<\/p>\n\n\n\n
Mae data personol sensitif yn cynnwys<\/p>\n\n\n\n
Daw\u2019r data yma ar ffurf testun yn aml ac mae\u2019n cynnwys gwybodaeth bersonol a mewnwelediad i anghenion pobl a\u2019ch effaith.<\/p>\n\n\n\n
Mae cofnodion sgyrsiau yn debygol o gynnwys deunydd sensitif, preifat neu sy\u2019n peri gofid. Gall data ansoddol fel testun gynnwys llawer o wybodaeth bersonol adnabyddadwy. Mae angen ymdrin yn ofalus \u00e2 hyn i gyd, yn enwedig os yw’r bobl y tu \u00f4l i’r data yn unigolion bregus.<\/p>\n\n\n\n
Dylech ystyried os yw’n angenrheidiol dadansoddi data ble gellir adnabod eich defnyddwyr.<\/p>\n\n\n\n
Peidiwch \u00e2 dadansoddi’r data yma o gwbl oni bai ei fod angen i:<\/p>\n\n\n\n
Wrth brosesu unrhyw wybodaeth, rhaid cael sail gyfreithlon dros ei defnyddio bob tro. Mae Swyddfa\u2019r Comisiynydd Gwybodaeth yn darparu canllawiau.<\/a><\/p>\n\n\n\n Bydd cynnal asesiad effaith diogelu data<\/a> yn eich helpu i nodi risgiau penodol yn eich data.<\/p>\n\n\n\n Rhestrwch y tebygolrwydd a difrifoldeb unrhyw niwed posibl ar gyfer pob risg. Yna rhestrwch y camau sydd wedi (neu byddech chi yn) cymryd i liniaru\u2019r risgiau yma. Edrychwch ar bopeth a meddwl am effaith gyffredinol eich gweithrediadau.<\/p>\n\n\n\n Gwnewch eich asesiad yn broses dryloyw ac ystyrlon\u200a. Mae angen i bobl sy’n gweithio gyda data sensitif fod yn ymwybodol bod (neu wedi bod) bywyd y tu \u00f4l i bob pwynt data. Bydd hyn yn eich helpu i ystyried canlyniadau’r dadansoddiad. Sut fyddech chi’n teimlo pe bai’r data rydych chi’n ei ddadansoddi yn ymwneud \u00e2 chi? Faint o ofal fyddech chi’n ei roi i ddadansoddiad a chywirdeb y canlyniadau?<\/p>\n\n\n\n Gweithredu proses o gydsyniad gwybodus<\/a>. Mae hyn yn helpu pobl i ddeall yr hyn rydych chi’n bwriadu gwneud \u00e2’u data a pham. Dylai’r broses ganiat\u00e1u iddynt ddewis optio i mewn neu allan heb golli mynediad i’ch gwasanaethau.<\/p>\n\n\n\n Eglurwch y camau gwneir i ddiogelu eu preifatrwydd, a diben terfynol dadansoddi’r data. Sicrhewch fod eich polisi preifatrwydd yn hygyrch ac yn cyd-fynd \u00e2 gwerthoedd eich sefydliad.<\/p>\n\n\n\n Os nad ydych yn sicr beth fydd pobl yn hapus ag ef, gofynnwch iddynt.<\/p>\n\n\n\n Fel arfer nid yw dileu gwybodaeth adnabod yn lleihau gwerth na chwmpas y dadansoddiad. Yn aml, mae hefyd yn rheidrwydd cyfreithiol, os nad moesegol. Dyma ein hawgrymiadau:<\/p>\n\n\n\n Mae gweithredu’r argymhellion yma a sefydlu prosesau da yn cymryd amser. Mae’n well gwneud yn gywir nag ar frys. Cyn dadansoddi data rhowch amser i’w lanhau a’i wneud yn anadnabyddus. Os ydych chi’n awtomeiddio hyn (er enghraifft, trwy nodweddion ‘darganfod a newid’ neu ddefnyddio meddalwedd anhysbysu) mae angen i chi hefyd wirio’r allbynnau eich hun i sicrhau bod yr awtomeiddio yn gweithio’n gywir.<\/p>\n\n\n\n Nid yn unig eich defnyddwyr sy’n gallu cael eu heffeithio gan ddata sensitif, gall y rhai sy’n cynnal y dadansoddiad hefyd. Hysbyswch bobl am gynnwys y dogfennau byddant yn weld. Rhowch yr opsiwn iddynt i beidio derbyn y data mwyaf sensitif. Gallwch rannu sampl o’r data gyda nhw iddynt gael syniad o’r hyn y byddant yn dod ar ei draws.<\/p>\n\n\n\n Mae Action for Children yn dadansoddi data sgwrs gwe’r gwasanaeth Parent Talk. Gwneir hyn i helpu deall anghenion eu defnyddwyr.<\/p>\n\n\n\n Helpodd DataKind UK<\/a> iddynt sicrhau bod y data yn anhysbys ac yn ddiogel i ddadansoddwyr data gwirfoddol edrych arno. Gyda’i gilydd aethant ati i greu cofrestr risg a chynnal asesiad effaith diogelu data. Roeddent yn sicrhau nad oedd unrhyw wybodaeth bersonol yn cael ei weld gan unrhyw un y tu allan i’r t\u00eem gwasanaeth.<\/p>\n\n\n\n Roedd y paratoi yma’n werthfawr. Wrth ddadansoddi sgyrsiau eu defnyddwyr am eiriau allweddol cyffredin, dysgwyd:<\/p>\n\n\n\n Archwiliwyd hefyd y newidiadau yn y math o gyngor a geisiwyd yn ystod pandemig Covid. Roedd hyn yn cynnwys:<\/p>\n\n\n\n Helpodd y dadansoddiad, gan gynnwys adborth gan y gwasanaeth sgwrs gwe, i Action for Children gyflwyno\u2019r achos dros gynyddu eu gallu, a gwneud cais am gyllid i wneud hynny.<\/p>\n\n\n\n Defnyddiwyd yr hyn dysgwyd o weithio gyda Datakind UK i lunio disgrifiad swydd a chyflogi dadansoddwr data. Bydd hyn yn eu helpu i wella eu hadroddiadau effaith ymhellach.<\/p>\n\n\n\nCynnal asesiad effaith diogelu data<\/h4>\n\n\n\n
Hysbysu pobl am y ffordd byddech chi’n defnyddio’u data<\/h4>\n\n\n\n
Gwneud y data’n anadnabyddus cyn dadansoddi<\/h4>\n\n\n\n
\n
Symud yn araf<\/h4>\n\n\n\n
Cefnogi lles eich dadansoddwyr<\/h4>\n\n\n\n
Dull Action for Children o ddadansoddi data<\/h4>\n\n\n\n
\n
\n
Adnoddau i’ch helpu i ddefnyddio data’n gyfrifol<\/h4>\n\n\n\n
\n