Ffordd Syml i Wirio Bod Eich Canllawiau Ar-lein a’ch Tudalennau Gwybodaeth yn Ddefnyddiol
Awdur: Kat Quatermass;
Amser Darllen: 8 munud
Mae hwn yn adnodd agored. Mae croeso i chi ei gopïo a'i addasu. Darllenwch y telerau.
Os hoffech gymorth pellach gyda'ch her ddigidol, trefnwch sesiwn am ddim gyda DigiCymru
Mae’r adnodd hwn ar gyfer pobl sy’n gweithio mewn elusennau bach sy’n gyfrifol am gasgliadau gwybodaeth, cefnogaeth neu ganllawiau, a phobl sy’n ymwneud â chreu canllawiau newydd neu gynnwys tebyg arall.
Mae’n cwmpasu:
- Pam y dylech chi brofi eich cynnwys
- Pryd y dylech chi ddefnyddio’r math yma o brofi
- Pwy y dylech chi brofi gyda nhw
- Dulliau i roi cynnig arnynt
- Adnoddau i’ch helpu i ddysgu mwy/dechrau arni
Ydy profi defnyddioldeb canllawiau “sut i wneud” a gwybodaeth arall o werth?
Yn aml mae pobl o’r gred, os ydych chi’n gweithio gydag arbenigwyr yna dyna’r cyfan sydd ei angen i sicrhau bod eich canllawiau’n dda. Weithiau bydd nifer o ddefnyddwyr gwasanaeth yn dweud wrthych chi fod y canllawiau’n ddefnyddiol hefyd.
Mae’n debyg bod eich canllawiau’n dda. Ond ydyn nhw’n wych? Ydyn nhw’n hygyrch? Ydyn nhw’n ddefnyddiol i bobl sydd eu hangen fwyaf, hyd yn oed pan fyddant dan straen neu mewn argyfwng?
Ffordd allweddol o sicrhau eich bod wedi ysgrifennu canllawiau sy’n ddefnyddiol i gynifer o bobl â phosibl yw profi’r hyn rydych chi’n ei greu.
Pryd ddylech chi brofi eich tudalennau gwybodaeth a’ch canllawiau?
Mae’r erthygl hon yn canolbwyntio ar sut i brofi cynnwys drafft rydych chi eisoes yn eithaf hyderus yn ei gylch.
Dylid defnyddio’r profion hyn pan:
- Rydych chi eisoes wedi gwirio mai canllawiau ysgrifenedig yw’r adnodd cywir ar gyfer eich cynulleidfa.
- Rydych chi eisoes wedi defnyddio arfer gorau cynllunio cynnwys, a gwiriwr darllenadwyedd.
I ddarganfod mwy am y ddau gam yma, edrychwch ar ein herthygl ar greu tudalennau gwybodaeth wych.
Gyda phwy ddylech chi brofi eich cynnwys?
Yn aml, mae pobl yn estyn allan at ein grwpiau cyd-gynllunio neu baneli rhanddeiliaid i helpu gyda phrofi. Gallwch wneud hyn. Ond ar gyfer gwybodaeth a chanllawiau, mae angen gwneud mwy nag hyn.
Bydd y grwpiau hyn eisoes wedi amsugno jargon a thôn eich sefydliad. Efallai na fyddant yn sylwi os yw’r rhain yn eich canllawiau hefyd.
Mae angen i chi ddod o hyd i bobl sydd ddim yn adnabod eich sefydliad cystal, ond sydd angen eich canllawiau.
Gallech geisio:
- Gofyn i sampl o ymwelwyr â’ch tudalennau gwefan. Dim ond os oes gennych chi lawer o ymwelwyr â’r wefan y mae hyn yn llwyddiannus. Felly, dewch o hyd i gyfranogwyr ymchwil a cheisiwch ganiatâd gan ddefnyddio adnoddau gwe
- Cysylltu â grwpiau sydd angen eich help neu wasanaethau. Er enghraifft, bu lloches i fenywod a oedd wedi cael sawl atgyfeiriad gan ddosbarthiadau ESOL lleol yn gweithio gyda mynychwyr dosbarth
- Cysylltu â phobl sy’n ffonio’ch llinell ymholiadau neu’n gofyn am wybodaeth drwy e-bost neu sgwrs
Pan fyddwch chi’n gwahodd eich cyfranogwyr i brofion, rhowch gymaint o wybodaeth ag y gallwch iddyn nhw am yr hyn y bydd y profion yn ei gynnwys.
Mae hyn yn arbennig o bwysig os ydych chi’n profi deunyddiau canllaw ar gyfer sefyllfaoedd argyfwng neu adferiad. Dysgwch fwy am gynllunio ar sail trawma.
Pa ddulliau ddylech chi eu defnyddio?
Dylech ddewis eich dull yn seiliedig ar yr hyn sydd angen i chi ei ddysgu. Mae’r erthygl hon yn canolbwyntio ar 3 dull sydd ill dau yn dweud pethau gwahanol wrthych.
Profi dealltwriaeth – a all pobl ddeall eich canllawiau?
Defnyddiwch brawf Amlygwr
I wneud prawf amlygwr (highlighter), rhowch ddau amlygwr lliw gwahanol i bobl. (Gallwch ddefnyddio pennau a phapur go iawn neu adnoddau ar-lein)
Dewiswch bâr o eiriau cadarnhaol a negyddol sy’n ymwneud â sut mae pobl yn deall yr hyn maen nhw’n ei ddarllen.
Er enghraifft:
- “mae’r darn yma yn fy ngwneud yn fwy hyderus fy mod i’n deall” a “mae’r rhan yma yn fy ngwneud yn llai hyderus”
- “mae’r rhan yma yn glir i mi” a “mae’r rhan yma yn ddryslyd”.
Peidiwch â gofyn i bobl amlygu pethau maen nhw’n eu “hoffi” neu “ddim yn eu hoffi”.
Gallwch arsylwi pobl wrth iddyn nhw wneud hyn, a gofyn iddynt rannu sylwadau’n uchel. Bydd hyn yn rhoi gwybodaeth ychwanegol i chi am yr hyn maen nhw’n ei chael yn glir neu’n ddryslyd.
Gallwch hefyd ei roi i bobl ei wneud heb eu gweld. Er enghraifft, gallech:
- Rhannu profion amlygu mewn cynhadledd, gyda blwch casglu i’w gollwng ynddo
- Anfon arolwg ar-lein gyda phrawf amlygu ynghlwm i’w lawrlwytho a’i uwchlwytho eto. (rydym yn canfod bod 2/3 o ymatebwyr yr arolwg yn gwneud hyn)
Casglu eich ymatebion. Prosesu’r canlyniadau. Gallech:
- Haenu pen amlygu go iawn dros fersiwn bapur
- Gwneud marc ar-lein, gan ddefnyddio’r nodwedd sylwadau i gyfrif sawl gwaith y mae brawddeg wedi’i hamlygu
Mae gan brofion amlygwr un gwendid allweddol. Mae pobl yn arafu, ac yn darllen bron popeth. Nid dyma sut mae’r rhan fwyaf o bobl yn darllen ar-lein. Felly dylech ddefnyddio dulliau eraill hefyd.
Profi’r profiad – a yw eich canllaw yn dal sylw’r darllenwyr ac yn eu helpu mewn gwirionedd?
Defnyddiwch brawf defnyddioldeb yn seiliedig ar dasg neu ddarllen ac arsylwi
Dyma brawf defnyddioldeb clasurol, wedi’i addasu i weithio ar gyfer cynnwys hyd canllaw.
I ddysgu mwy am brofi defnyddioldeb yn seiliedig ar dasgau, dechreuwch gyda’n herthygl ar brofi eich gwefan.
Pan fyddwch chi’n profi canllawiau gwybodaeth neu gynnwys, mae’n rhaid i chi feddwl ychydig yn galetach am sut i greu tasg ddefnyddiol. Mae angen i chi hefyd ychwanegu rhai cyfarwyddiadau ychwanegol.
Dyma rai tasgau y gallech chi roi cynnig arnynt:
- Dewiswch bobl i’w profi sydd eisiau atebion i’r broblem y mae eich canllaw yn helpu gyda hi. Dechreuwch trwy ofyn iddynt ddweud beth maen nhw’n gobeithio ei ddysgu ohono. Yna gofynnwch iddynt edrych/gwneud sylwadau ar yr erthygl gyda hynny mewn golwg.
- Gofynnwch i’ch profwyr ddychmygu bod rhywun wedi awgrymu rhannu erthygl gyda thîm neu grŵp ehangach o ymddiriedolwyr. Gofynnwch iddyn nhw asesu’r erthygl yn gyflym i weld a ydynt yn meddwl bod hynny’n syniad da.
- Gofynnwch i bobl rannu beth maen nhw’n meddwl bydd y cynnwys o weld teitl y canllaw neu dudalen. Yna gofynnwch iddyn nhw os mai dyma oedd ar y dudalen ar ôl iddynt edrych.
Cyn i bobl ddechrau, pwysleisiwch y canlynol:
- Rydych chi eisiau iddyn nhw ddarllen yn y ffordd y byddant fel arfer ar y rhyngrwyd – i basio ar rywbeth os mai dyma fyddant yn ei wneud fel arfer, ac i gymryd eu hamser os mai dyma yw eu steil arferol.
- Rydych chi eisiau iddyn nhw adael y dudalen cyn gynted ag y bydden nhw pe na bai’n brawf. Ni ddylen nhw ddarllen mwy dim ond i “helpu’r profwyr”.
Cymerwch nodiadau fel y byddech chi’n ei wneud ar gyfer unrhyw brawf defnyddioldeb sy’n seiliedig ar dasgau. Gadewch fwy o seibiannau i bobl sy’n hoffi darllen yn ddwfn i wneud hynny.
Profi a yw eich tôn yn cyd-fynd â’ch brand.
Prawf tôn
Edrychwch ar eich strategaeth brand. Pa dôn ydych chi’n anelu ato a pha dôn ydych chi’n ceisio’i hosgoi?
Casglwch restr o eiriau – wedi’u rhannu’n fras gyfartal rhwng y pethau yr hoffech i bobl eu dweud am eich canllawiau a’r pethau na fyddech chi. Os nad oes gennych chi hyn eisoes yn eich canllaw brand, gallech chi ddewis rhai o restr geiriau tôn Nielsen Norman
Gosodwch y rhain mewn ffurflen we syml lle gall pobl dicio cymaint ag y dymunant. Gallwch anfon hwn allan fel arolwg gyda samplau o’ch canllawiau. Neu gallwch anfon y ddolen at bobl ar ôl iddynt wneud prawf amlygu neu arsylwi darllen gyda chi. Po fwyaf o ganlyniadau a gewch, y mwyaf arwyddocaol yn ystadegol fydd yr atebion – ond yn aml fe welwch batrwm yn cronni o gyn lleied â 8 – 10 ymateb.
Gweithredu ar eich mewnwelediadau profi cynnwys
Sicrhewch fod gennych amser a chyllideb ar gyfer cyfnod golygu i ddilyn eich profion cynnwys.
Casglwch eich mewnwelediadau. Rhowch gynnig ar un o’r ffyrdd yma:
- Defnyddiwch y swyddogaeth sylwadau yn Google Docs neu Word – gan amlygu’r darn o destun y mae pob mewnwelediad yn cyfeirio ati.
- Gosodwch fersiynau PDF o’r dogfennau mewn adnodd bwrdd gwyn fel Miro neu Mural a rhowch nodiadau gludiog o’r mewnwelediadau o amgylch y dogfennau.
Mae gan y ddau ddull rai cyfyngiadau ar gyfer rhai darllenwyr sgrin – os yw rhywun yn eich tîm yn defnyddio un, gofynnwch iddynt am y ffordd orau o addasu.
Adolygwch y mewnwelediadau gyda’ch arbenigwyr pwnc. Trafodwch wahanol atebion posibl i’r materion a godwyd. Yna symudwch ymlaen i ailysgrifennu unrhyw adrannau sydd eu hangen.
Adnoddau i’ch helpu i ddysgu mwy/dechrau arni:
- Darllenwch: Eisiau dysgu am fathau eraill o brofion cynnwys? Darllenwch am brofion Cloze a Recall yma.
- Gwrandewch: Hoffi podlediadau? Mae Erica Jorgensen yn siarad am brofi cynnwys ar bodlediad UI Breakfast.
- Gwyliwch: Sut i gynnal profion defnyddioldeb da neu brofion seiliedig ar dasgau ar gyfer cynnwys, crynodeb fideo cyflym o 4 awgrym gan Norman Nielsen.
Credyd delwedd: Icon gan Delesign Graphics ar IconScout
Wedi'i gomisiynu gan Catalyst
